Is er plaats voor brood in een koolhydraatarm dieet?

De website Dieetkompas is er vrij stellig over: normaal brood bevat teveel koolhydraten (Bron: https://www.dieetkompas.nl/koolhydraatarm-dieet). Maar dat betekent volgens de website niet dat er helemaal geen plaats meer is voor brood. We bespreken graag enkele alternatieven met je.

 

Koolhydraatarm dieet

Binnen een koolhydraatarm dieet – en anderen gebruiken de term koolhydraatbeperkt dieet – ga je koolhydraten zoveel mogelijk uit de weg. Je vermindert het aantal enkelvoudige koolhydraten en zoekt naar vervangers, zoals complexe (natuurlijke koolhydraten) en eiwitten, onverzadigde vetten.

Door je te richten op een koolhydraatarm eet- en drinkpatroon kun je afvallen, maar er zijn veel meer voordelen aan een koolhydraatarm dieet te noemen:

  • Met een koolhydraatarm eet- en drinkpatroon verlaag je zowel je bloeddruk als je cholesterolgehalte;
  • De kans op hart- en vaatziekten neemt bewezen af met koolhydraatarme producten;
  • In veel koolhydraatrijke producten zit zout, waardoor je sneller ziek wordt en een hogere bloeddruk krijgt;
  • Je krijgt meer weerstand van een koolhydraatarm eet- en drinkpatroon;
  • Koolhydraatarme gerechten geven je enorm veel energie (waardoor je minder hoeft te snoepen om aan energie te komen);
  • Mensen die een koolhydraatarm dieet volgen zijn fitter, vitaler en voelen zich ook lekkerder.

Je zou dus zeggen dat je alle redenen hebt om aan een dergelijk dieet te beginnen. Maar brood en een koolhydraatarm dieet blijven toch wel botsen.

 

Brood

Om te beginnen verschillen de meningen over brood in een koolhydraatarm dieet enorm. Er zijn voorstanders (https://www.ketogeendieet.net/koolhydraatarm-dieet/) en tegenstanders (https://www.gezondheidsnet.nl/overgewicht-en-afvallen/koolhydraatarm-brood-aanrader-of-niet).

De waarheid ligt ergens in het midden.

Gezonder brood

Het is waar dat wit brood en veel andere broodsoorten gemaakt zijn op basis van meel dat veel koolhydraten bevat. Het is ook waar dat brood geen natuurlijk product is. Het is een product op basis van  bewerkte natuurlijke producten. Tarwe en graan zijn op machinale wijze omgezet in het meel dat gebruikt wordt om brood te maken.

Het is dus waar dat er veel koolhydraten in brood zitten. Het is ook waar dat dit niet heel gezond is. Voedingscentrum heeft daar onderzoek naar gedaan en is daar eerlijk over.

Maar brood kan wel heel koolhydraatvriendelijk worden, mits je weet wat je doet. Een voorbeeld is bijvoorbeeld het “koolhydraatarme brood” van het Atkins-dieet, dat je vandaag de dag ook nog zo in de supermarkt kunt kopen.

We zullen je straks meer vertellen over gezonde varianten van koolhydraatarm brood, maar eerst leggen we je uit dat de mate van een koolhydraatarm dieet erg bepalend is voor hoe je over brood zou moeten denken.

 

Koolhydraatarm dieet in verschillende gradaties

Zoals op Dieetkompas terug te lezen is, zijn er verschillende niveaus waarin een koolhydraatarm dieet gevolgd kan worden. Van zeer vrij tot zeer streng. Deze niveaus zijn allesbepalend voor de hoeveelheid koolhydraten die je mag nuttigen.

Volg je een zeer streng (en extreem) koolhydraatarm dieet? Dan is brood niet toegestaan. Eigenlijk is in een extreem dieet helemaal geen koolhydraat toegestaan, waardoor het een vrij ingewikkeld en gecompliceerd dieet wordt (want koolhydraten zijn ook gewoon voedingsstoffen en onderdeel van je dagelijkse caloriebehoefte!).

Echter, volg je een minder streng en wat soepeler dieet, dan is brood vaak wel toegestaan. Hooguit is het dan onderhevig aan bepaalde richtlijnen en mag je niet meer dan 1 of 2 sneetjes per dag.

Het is dus niet zeker gezegd dat een koolhydraatarm dieet brood helemaal uitsluit. Het is ook heel moeilijk om dat te bepalen, want als begrip is “koolhydraatarm dieet” ook nog niet heel erg specifiek. Iedereen heeft er een andere beleving bij en gaat er dus ook anders mee om.

 

Gezondere variant

Maar goed, hoe je het ook bekijkt, er zitten veel koolhydraten in brood. Per 100 gram volkoren brood komen er al gauw zo’n 35 tot 40 gram koolhydraten bij kijken en dat is veel. En het kan minder.

Daardoor zal het brood wellicht van smaak veranderen, maar is het wel verantwoord. Dat onderschrijven onder meer Gezondheidsnet.nl en Voedingscentrum.nl. Hieronder bespreken we drie vormen van brood die je zelf kan maken. Gebruik hiervoor ons eigen recept: zelf brood maken.

 

Amandelmeel en brood

In ons eerste alternatief voor koolhydraatrijk brood, willen we je wijzen op amandelmeel. Dit meel is in de supermarkt te verkrijgen en kun je gebruiken ter vervanging van het gewone meel. Amandelmeel is eiwitrijk en arm in koolhydraten. Amandelen zijn noten en die worden door de koolhydraatarme keuken omarmd. Meel op basis van amandelen wordt dan ook vaak genoemd.

Het nadeel van amandelmeel is dat het in verhouding met gewoon meel heel duur is. Zeker als je dagelijks brood wil eten op basis van amandelmeel, kunnen de kosten hoog oplopen. Daar staat wel tegenover dat het je gezondheid ten goede zal komen.

Vervang dus in het recept het gewone meel voor amandelmeel!

Amandelmeel

 

Hazelnootmeel en brood

Net als amandelmeel is ook hazelnootmeel een gezonde variant voor de meel die je normaal gesproken zou gebruiken. Hazelnootmeel is in feite niet veel meer dan verbrijzelde hazelnoten. Je kunt deze vervanger gewoon in het recept gebruiken en een stuk gezonder brood neerzetten.

Qua smaak verschilt hazelnoot van amandel, dus je zal ook een andere smaak beleven in je brood. Lekker ter variatie om ze af en toe te wisselen.

Net als amandelmeel moet je wel veel geld neertellen voor hazelnootmeel. Zeker als je kijkt naar normaal meel, dat een stuk goedkoper is.

Hazelnootmeel

 

Goedkoop alternatief: havermoutmeel

Tot slot is er een goedkoop alternatief, namelijk havermoutmeel. Een pak van 1 kg havermout kost niet veel en daarmee kun je zelf havermoutmeel maken. Hoe doe je dat? Heel simpel: je doet de inhoud van het pak in de keukenmachine of blender en maalt de havermoutvlokken net zolang fijn dot je meel hebt.

Deze meel kun je vervolgens gebruiken om brood te maken. Een simpele manier om een vervanger voor ongezond meel op tafel te zetten zonder dat je dus heel veel geld kwijt hoeft te zijn.

Havermoutmeel volgens het bakkertje

 

Gebruik het meel ook voor taart en banket

Een koolhydraatarm dieet staat bekend om haar positieve uitwerking en het feit dat je lekker mag blijven eten. Het voorgenoemde meel is dan ook prima te gebruiken om af en toe een taart of ander banket te maken. Normale taart, op basis van normaal meel, is natuurlijk niet gezond. Maar havermoutmeel (en amandel, en hazelnootmeel) zijn dat wel. Gebruik deze dus gerust voor het bereiden van een lekkere taart of ander banket!

 

Havermout als vervanger voor brood

Nu steeds meer mensen het besef krijgen dat brood vol zit met koolhydraten (Bron: https://www.dieetkompas.nl/koolhydraten), is er een enorme behoefte aan gezonde vervangers. Een ontbijt vervangen blijkt niet heel eenvoudig te zijn. Dat komt omdat we al jaren gewend zijn om ’s ochtends een boterham te smeren en daar beleg op te doen. Wisselen van beleg is nog tot daaraan toe, maar het weglaten van de boterham is toch een brug te ver.

Desondanks zijn er alternatieven voor brood die heel goed kunnen werken. Het zijn eiwitrijke alternatieve en arm in slechte koolhydraten. Eén van de meest gebruikte alternatieven voor brood bij het ontbijt is havermout.

 

Havermout

Havermout zijn de vlokjes haver tot kleine snippers gemalen. Op die manier is de havermout sneller te bereiden en toe te passen in tal van gerechten. Als je op zoek gaat naar havermout recepten kom je allerlei ideeën tegen:

  • Havermout opgewarmd in de kwark of yoghurt;
  • Havermout met warme melk;
  • Onverwarmde havermout met kwark of magere yoghurt.

Je kunt hier vervolgens tal van toevoegingen aan doen, zoals blauwe bessen, frambozen, nootjes en zaden. Op die manier kun je met havermout en kwark als basis toch elke ochtend redelijk gevarieerd eten. Dat is wel zo prettig.

 

Waarom zou je dit doen?

Welke reden moet je hebben om havermout te nuttigen bij je ontbijt? In de eerste plaats wil je van brood af, bijvoorbeeld omdat je een koolhydraatarm dieet volgt en dus weet dat koolhydraten je vooral dikker maken en niet heel veel meer toevoegen.

Lees je – voor je hiermee begint – wel even goed in, in wat een koolhydraatarm dieet precies met je kan doen. Bijvoorbeeld op de website: https://www.dieetkompas.nl

Een andere reden om voor havermout bij je ontbijt te kiezen, is omdat je klaar bent met brood en het niet zo lekker meer vindt. In dat geval is havermout een alternatief dat je zeker een kans moet geven.

Tot slot zijn er mensen die om medische redenen (bijvoorbeeld een allergie) genoodzaakt zijn brood te laten staan en daarom overstappen op havermout en recepten met havermout.

Zie voor meer koolhydraatarme recepten op basis van havermout: https://www.dieetkompas.nl/koolhydraatarme-recepten-met-havermout

 

Is havermout gezond?

De vraag is natuurlijk of havermout gezond is. Havermout is een bewerking van haver en daarmee – net als brood – geen direct natuurlijk product. Desondanks kan van havermout gezegd worden dat het heel veel energie levert. Dat is prettig voor mensen die zwaar werken uitvoeren of die een drukke dag hebben. De energie in havermout kan echt het verschil maken.

Je kunt havermout dan ook nog gerust bij de lunch nuttigen, in plaats van alleen bij het ontbijt.

Elke dag havermout zou niet tot gezondheidsrisico’s hoeven leiden. Maar mocht je nu opvallen dat er iets aan je gestel veranderd is sinds je meer havermout bent gaan eten, klop dan zeker even aan bij de huisarts.

Havermout recepten

 

Eiwitten in havermout

Een andere reden waarom havermout erg gezond is, is omdat er heel veel eiwitten in zitten. Eiwitten hebben een positieve werking op je spieren. Ze zorgen ervoor dat spieren sneller herstellen en nieuwe spiermassa zich sneller aanmaakt. Eiwitten zijn dus van essentieel belang voor krachtsporters. Niet gek dat mensen die professioneel sporten ook vaak eiwitten in hun dieet hebben zitten. Havermout zou onderdeel kunnen uitmaken van een dergelijk dieet.

De eiwitten in havermout worden vervolgens moeilijk door het lichaam afgebroken. Dat resulteert erin dat het veel energie kost. Die energie haalt je lichaam vervolgens weer op andere plaatsen weg, zoals uit opgeslagen vetmassa. Daarmee verbrand je vet door anders te eten.

 

Havermout bevat veel koolhydraten!

Maar wat je niet weet is dat er heel veel koolhydraten in havermout zitten! In 100 gram havermout zitten maar liefst 60 gram koolhydraten! Dat is veel, heel veel.

Wanner je iemand vertelt dat je een koolhydraatarm dieet volgt en benoemt dat je de dag begint met havermout, zou diegene je verbaasd aan kunnen staren. “Maar weet je wel hoeveel koolhydraten er in havermout zitten?” vraagt diegene aan je.

De koolhydraten die in havermout zitten zijn onbewerkte, natuurlijke en complexe koolhydraten. Dat zijn de goede koolhydraten. De concentratie koolhydraten in havermout is geschikt voor bij een koolhydraatarm dieet, omdat de energie in kleine beetjes wordt vrijgegeven. Anders dan bijvoorbeeld brood en suikers, die maar voor een kort moment energie leveren.

 

Koolhydraatarm dieet met havermout

Kun je dus een koolhydraatarm dieet volgen met havermout als ontbijt? Jazeker, dat kan. Sterker nog: het is een van de beste manieren om op een gezonde wijze gewicht te verliezen en te zorgen dat je voldoende energie binnenkrijgt. Gelukkig kun je eindeloos variëren in alle toevoegingen voor in de havermout. Dus of je nu kiest voor chocoladesnippers (hoe puurder, hoe gezonder), blauwe bessen of schijfjes banaan, als jij het wil kan er elke morgen een ander gerecht op basis van havermout op tafel staan.

Bekijk de officiële website van Quaker Oats, het bekendste havermoutmerk in Nederland: https://www.quaker.nl/producten/quaker-havermout/havermoutpap/quaker-oats-express/quaker-oats-express-naturel

 

Moet je dan helemaal minderen met brood?

Het is niet zo dat je bij een koolhydraatarm dieet helemaal moet stoppen met brood eten. Zoals we op deze website aangeven, is volkoren brood een prima alternatief. Maar minderen met brood kan op zich geen kwaad. Eet je normaal 6 sneetjes op een dag? Ga dan voor 3. Halveer en vervang de broodmaaltijden voor iets anders. Je zal zien dat dit niet alleen effect heeft op je gewicht, maar mogelijk ook op je stoelgang.